RODBUK

RODBUK tworzy publicznie dostępną platformę deponowania zbiorów danych badawczych, realizując politykę otwartej nauki. Zadaniem repozytorium jest gromadzenie, archiwizacja i udostępnianie w otwartym dostępie wszelkiego typu danych badawczych tworzonych przez naukowców w trakcie działalności naukowej.

To pierwsze w Polsce repozytorium (uruchomione 6 marca 2023 r.), które jest współtworzone przez różne instytucje. Są to: Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica, Uniwersytet Jagielloński, Politechnika Krakowska, Uniwersytet Ekonomiczny, Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej, Akademia Kultury Fizycznej, Uniwersytet Wrocławski, Sano – Centre for Computational Personalised Medicine – International Research Foundation oraz Instytut Fizyki Jądrowej im. Henryka Niewodniczańskiego Polskiej Akademii Nauk. Techniczną realizacją projektu zajmuje się Akademickie Centrum Komputerowe Cyfronet AGH.

Każda z instytucji administruje własną instancją (kolekcją) systemu, a wszystkie zasoby danych badawczych widoczne są dla użytkowników we wspólnym agregatorze. Tak zorganizowana platforma umożliwia:

• zapoznanie się z badaniami prowadzonymi w ośrodkach naukowych,
• przechowywanie różnego rodzaju zbiorów danych badawczych,
• szybkie dotarcie do informacji poprzez przyjazny interfejs wyszukiwawczy,
• najwyższy standard zapisu metadanych,
• uzyskanie stałego identyfikatora DOI dla każdego zbioru danych,
• znormalizowane cytowanie posiadanych danych,
• wybranie dla swojego zbioru danych jednej z licencji Creative Commons lub innej,
• określenie embarga i udostępnienie ograniczonych plików w momencie wyznaczonym przez deponującego.

Wszystkie publikowane metadane spełniają wytyczne podane przez OpenAIRE. Repozytorium przyjęło zasady opracowane przez międzynarodową inicjatywę GO FAIR, które mają umożliwić ponowne wykorzystanie danych zarówno przez maszyny jak i przez ludzi. Stosowanie zasad FAIR oznacza, że dane są:

• możliwe do znalezienia (findable),
• dostępne (accessible),
• intereoperacyjne (interoperable),
• możliwe do ponownego wykorzystania (reusable).

Repozytorium jest zarejestrowane w Registry of Research Data Repositories - wykazie repozytoriów rekomendowanym przez Narodowe Centrum Nauki.  

Aby zdeponować dane badawcze w repozytorium, należy posiadać aktywne konto w domenie uczelni współtworzącej platformę oraz zaakceptować Regulamin, oraz Politykę prywatności RODBUK. Logowanie następuje przez system uwierzytelniania danej uczelni.

Dane udostępniane są w postaci tzw. datasetów. To zbiór stanowiący pewną odrębną całość i zawierający dane powiązane z jedną publikacją, projektem naukowym, bądź eksperymentem.

Zgodnie z wytycznymi instytucji finansujących badania naukowe, dane badawcze należy zapisywać w formatach otwartych (np. OpenDocument, PNG, FLAC, WebM, HTML, CSS), powszechnie dostępnych i bezpłatnych z wyjątkiem sytuacji, kiedy konwersja plików z oprogramowania specjalistycznego do otwartego może wpłynąć na jakość danych.

Zbiór danych powinna również uzupełniać dokumentacja zawierająca wszystkie informacje niezbędne do zrozumienia i właściwej interpretacji udostępnianych danych. Dobrą praktyką w tym zakresie jest umieszczanie w zbiorze danych dodatkowego pliku readme.txt, zawierającego podstawowe informacje dotyczące udostępnianych danych.

Repozytorium jest dedykowane naukowcom instytucji współtworzących projekt, którzy są zainteresowani deponowaniem i udostępnieniem swoich danych badawczych. Korzystanie z Repozytorium jest bezpłatne.