Stopka
© 2025 RODBUK Wspieramy otwartą naukę
Repozytorium Otwartych Danych Badawczych RODBUK współtworzone jest przez sześciu członków założycieli:
oraz przedstawiciele instytucji współpracujących:
Kluczowe znaczenie dla efektywnego zarządzania poszczególnymi etapami cyklu życia danych (takimi jak m.in. ochrona, rozpowszechnianie lub ponowne ich wykorzystywanie) ma odpowiednia infrastruktura, która umożliwia dodawanie danych wraz z ich opisami tj. metadanymi, oraz długotrwałe ich przechowywanie. Pod tym względem RODBUK spełnia wytyczne Open Access Infrastructure for Research in Europe (OpenAIRE). Repozytorium jest zarejestrowane w serwisie re3data , OpenDOAR oraz indeksowane w EOSC EU Node.
RODBUK to repozytorium danych badawczych dedykowane naukowcom, doktorantom i studentom z uczelni współtworzących projekt, ale otwarte jest również dla zewnętrznych jednostek naukowych zainteresowanych deponowaniem i udostępnianiem swoich danych badawczych.
Misją RODBUK jest umożliwienie naukowcom wywierania globalnego wpływu na świat nauki poprzez udostępnianie otwartych danych badawczych.
RODBUK zapewnia współtworzącym projekt uczelniom miejsce do gromadzenia, udostępniania i przechowywania danych badawczych tak, aby umożliwić długoterminowy dostęp oraz ich ponowne wykorzystanie. W repozytorium znajdują się dane ze wszystkich dziedzin i dyscyplin nauki. Zbiory danych zapisane w formacie Dublin Core zawierają ogólne metadane, ale także mogą posiadać bardziej szczegółowe opisy zmiennych i jednostek (własności, klas, typów danych oraz słownikowych i syntaktycznych schematów kodowania danych) w pełni nadające się do odczytu maszynowego.
Zbiór danych (dataset) zdefiniowany jest jako zestaw plików związanych z określonym tematem i zebranych w konkretnym celu. Taki zestaw może zawierać dane, modele komputerowe lub kod oprogramowania. Na zbiór danych mogą składać się również pliki zawierające dokumentację, np. książki kodowe, podręczniki użytkownika, przepływy pracy, protokoły, metodologie itp.
Zbiory danych zostaną opublikowane, jeśli zawierają obowiązkowy zestaw metadanych oraz są wynikiem działalności naukowej lub są powiązane z powstałą na ich podstawie publikacją, lub wymaga tego polityka fundatora/instytucji dotycząca udostępniania i długotrwałego przechowywania danych.
Zbiory danych nie zostaną opublikowane, jeśli:
Zgodnie z wytycznymi instytucji finansujących badania naukowe, dane badawcze powinny być zapisywane w otwartych formatach (np. OpenDocument, txt, PNG, FLAC, WebM, HTML, CSS) powszechnie dostępnych i bezpłatnych z wyjątkiem, gdy konwersja plików ze specjalistycznego oprogramowania do otwartego mogłaby wpłynąć na jakość danych. Do zdeponowanych danych powinien być dołączony plik README zawierający wszystkie informacje niezbędne do dalszej replikacji i odtwarzalności (ang. reproducibility) udostępnionych danych. Dzięki temu dane są indeksowane i cytowane, co pozytywnie wpływa na ich upowszechnianie i promocję. RODBUK spełnia wytyczne Open Access Infrastructure for Research in Europe (OpenAIRE).
Opublikowanemu zbiorowi danych zostaje przydzielona licencja informująca użytkowników, w jaki sposób mogą z niego korzystać. W RODBUK domyślnie ustawiona jest licencja CC0. W wypadku, kiedy deponujący chce udostępnić swój zbiór danych na innej licencji, może ją zmienić wybierając właściwą ze zdefiniowanej listy.
W RODBUK można deponować dane wrażliwe i osobowe, pod warunkiem, że są poddane anonimizacji w taki sposób, że osób, których dotyczą nie można zidentyfikować.
Cała dokumentacja dotycząca funkcjonowania i zarządzania RODBUK jest tworzona i weryfikowana przez ekspertów z RODBUK Data Management Group (w tym prawników uniwersyteckich).
Weryfikacja jakości danych przeprowadzana jest zarówno na etapie deponowania danych jak i okresowo w sposób wyrywkowy poprzez krzyżowe sprawdzanie jakości wybranych zbiorów danych z poszczególnych kolekcji przez data stewardów z RODBUK Data Management Group.
W ramach metadanych użytkownicy mogą podawać odniesienia (linki) do zasobów zewnętrznych (np. powiązanych publikacji, powiązanych zestawów danych). Odniesienia te przechodzą kontrolę jakości podczas procesu przeglądu zbioru danych.
Użytkownicy na bieżąco mogą zgłaszać problemy związane z jakością lub brakiem zrozumienia wymaganych standardów poprzez formularz kontaktowy dostępny na stronie internetowej oraz e-mail do wsparcia technicznego.
Okresowo przeprowadzane są ankiety jakościowe wśród losowo wybranych użytkowników.
Deponowanie danych w RODBUK jest bezpłatne. Koszty przechowywania danych w RODBUK ponosi uczelnia/instytucja, w której deponujący jest zatrudniony.
Dane i metadane są opisane według obowiązujących standardów, żeby była możliwa ich odtwarzalność, łączenie z innymi danymi i metadanymi, indeksowanie i licencjonowanie.
RODBUK Data Management Group zachęca naukowców do współtworzenia repozytorium danych, pomagając w przygotowywaniu metadanych oraz zapewniając wsparcie przy deponowaniu plików w serwisie.
Celem repozytorium jest wdrożenie polityki Otwartej Nauki poprzez stworzenie publicznie dostępnej platformy do deponowania zbiorów danych badawczych, umożliwiającej:
RODBUK Data Management Group zapewnia wsparcie przy opisywaniu i deponowaniu danych badawczych, a równocześnie jest odpowiedzialne za ich weryfikację zgodnie z Polityką gromadzenia danych.
W razie uwag lub pytań dotyczących polityki repozytorium zachęcamy do kontaktu z zespołem informatycznym RODBUK.
Aktualizacja: 24.03.2025